Fietsrestauratie: Simplex "Cycloïde", ca. 1922

Simplex kettingwiel

Restauratie van een Simplex-herenfiets van omstreeks 1922, van Maarten Waarlé

Het verhaal begint in Utrecht waar ik tijdens de Vehikel oltimerbeurs in 2005 een vrijwel complete maar ook erg ver versleten Simplex herenfiets met 68 cm framehoogte aantref. De verkoper vertelt nog dat het een min of meer achtergebleven fiets uit een museum is. Ze hadden al die jaren prioriteit gegeven aan andere projecten.

De staat van de fiets is dermate slecht dat een weldenkend mens zich zou afvragen of het nog de moeite loont deze fiets te gaan restaureren. De aantallen overgebleven Simplex-fietsen van deze leeftijd (en constructie) is echter zo klein dat de overweging om tot aanschaf - en vervolgens restauratie - over te gaan zonder twijfel met ja beantwoord kon worden.

Het komt voor dat bij een fiets een verhaal op te tekenen is, meestal overgedragen door de voormalige eigenaar, soms door een adres of naamplaatje. De vroegere gebruiker(s) van deze fiets is helaas niet meer te achterhalen. Bijzonder is echter wel dat de fiets zeer intensief gebruikt is, maar steeds bij optredende slijtage en defecten gerepareerd is met behoud van de oorspronkelijke onderdelen.

Hoe voor de hand liggend is het om een doormidden gescheurd achterspatbord te vervangen door een ander? Maar nee, de twee helften werden met een plaatje aan elkaar gezet om weer dienst te doen. De fiets zit vol met dergelijke aanpassingen, maar steeds met gebruikmaking van de originele onderdelen.

De Simplex-fiets in de aangekochte staat
(alleen de verlichting is tijdelijk veranderd
en de restanten van een doeken kettingkast
zijn al verwijderd)

Aan mij de (overigens plezierige) taak deze aanpassingen en slijtage`s dusdanig te heroverwegen dat er weer een beeld ontstaat van een Simplex Cycloïde met velgremmen en versnelling anno 1922 (omstreeks). Het is niet mijn bedoeling van deze fiets weer een fabrieksnieuwe te maken. Met opnieuw vernikkelen, lakken en biezen zou dit wel mogelijk zijn maar in dit geval is ervoor gekozen om de tand des tijds wel zichtbaar aanwezig te houden.

De Simplex heeft robuste groefkogellagers in trapas en voorwiel, prachtig geconstrueerde velgremmen met een intern stangensysteem in het stuur en aangesoldeerde remgeleidingsnokken aan het frame. Bovendien is de fiets voorzien van een Sturmey-Archer (S.A.) drieversnellingsnaaf van het model "K" die in 1921 op de markt kwam.

Daarmee komt de fiets overeen met de specificaties voor het model "Cycloïde 1". Dit model kostte in 1924 volgens de Simplex-prijslijst uit dat jaar f 200,- met daar bovenop nog eens f 20,- voor de S.A.-versnellingsnaaf, terwijl er voor zo`n f 95,- ook al een fiets gekocht kon worden - voor menig arbeider in die tijd nog een enorm bedrag overigens. De eerste eigenaar van de fiets had dus behoorlijk wat over voor zijn fiets.

Simplex Cycloide 1, folder 1924

(uit de Simplex-folder van 1924)

Delen van het frame zijn nog voorzien van de originele glanzende lak, compleet met transfer en biezen. Dit moet uiteraard bewaard blijven. Verder is de fiets afgewerkt met dubbele groene biezen die in een fraai patroon eindigen. Wat bij deze fiets voor de meeste onderdelen geldt, geldt ook voor de biezen: ze zijn beschadigd maar zijn gespaard gebleven. Het merendeel is verdwenen, maar er is nog goed te zien waar ze op frame en spatborden beginnen en eindigen. Dit maakt het voor mij mogelijk, daar waar ik nieuwe biezen ga aanbrengen het zo waarheidsgetrouw mogelijk te doen.

Demontage

Frame en voorvork richten

Montage

Last update: 10-01-2006