Opel

Inleiding

Van 1 t/m 4 juni 2000 werd in Exloo voor de 29e keer de internationale bijeenkomst van liefhebbers van oude Opel-voertuigen gehouden. Dit jaarlijkse evenement vond na 1984 en 1990 al voor derde keer in Nederland plaats. Pas sinds 1997 nemen behalve autobezitters ook fietsers aan het programma deel. Van een van de deelnemer, Willi Strassel, ontving ik een kort verslag van wat er dit jaar te doen was, en daarbij nog een dikke stapel met Opel-documentatie. Dit vormde de aanleiding, eens de geschiedenis van Opel op een rijtje te zetten - niet in de laatste plaats, omdat Opel ook in Nederland een zeer gewaardeerd fietsmerk is.

Verslag 29e internationale Opel-bijeenkomst in Exloo

Van donderdag, 1 juni, tot en met zondag, 4 juni 2000, kwamen in Exloo liefhebbers van oude auto's en fietsen van het merk Opel bijeen. Er waren 20 Opel-fietsen uit de periode 1917 tot 1937 aanwezig, tegenover liefst 500 auto's. Nadat de eerste dag in het teken van de aankomst en de gezelligheid stond, reden de deelnemers op vrijdag door de provincie Drenthe. De zestien Nederlanders en vier Duitsers legden de 40 km lange fietsroute in vlot tempo af. Zeker voor de jongste deelnemer (8 jaar oud) was de rit wel een kleine prestatie. Voor de zaterdag stonden onder andere een ruilbeurs en de mogelijkheid voor een bezoek bij het Opel automobielmuseum in Tijnje op het programma. Op zondag gingen de deelnemers rond het middaguur weer op weg naar huis. Volgend jaar zal de Opel-bijeenkomst in het Noord-Duitse Peine worden gehouden. Meer informatie kunt u vinden op de homepage van Willi Strassel.

Chronologie van Opel tot kort na de tweede wereldoorlog

catalogus uit 1894

1862: De 25-jarige Adam Opel richt in Rüsselsheim, niet ver van Frankfurt, een fabriek voor naaimachines op.

1886: Opel richt een nieuwe fabriekshal in voor de montage en (vanaf 1887) fabricage van fietsen. De vijf zonen van Adam Opel hebben daarbij een belangrijke inbreng. Als merknamen worden in het begin Schwalbe, Blitz IV en Opel-Victoria-Blitz gebruikt.

1895: Adam Opel overlijdt. Zijn zonen leiden voortaan de onderneming, waar 600 werknemers in dienst zijn.

1899: Opel neemt een zes jaar eerder opgerichte automobielfabriek uit het Oost-Duitse Dessau over. Dit is het begin van het automerk Opel. Daarmee staat het bedrijf op drie poten. De zaken gaan in de komende jaren voorspoedig.

1911: Een door een onbekende aangestoken brand treft Opel zwaar. Met name de oudere gebouwen worden verwoest, waarin zich de naaimachinefabricage van Opel bevindt. Deze wordt daarna niet meer hervat.

1914: Opel bereikt de status van grootste fabrikant van gemotoriseerde voertuigen in Duitsland.

1924: Elf jaar na Henry Ford begint Opel als eerste in Duitsland met de grootschalige fabricage van auto's aan de lopende band. Daarmee wordt de aanschaf van een auto voor een veel breder deel van de bevolking betaalbaar.

1925: De fietsproductie van Opel stijgt explosief. Tussen 1925 en 1936 worden er gemiddeld meer dan 150.000 fietsen per jaar geproduceerd, daarvoor waren dat zo'n veertig à vijftig duizend. De piek in 1927 ligt zelfs boven de 300.000, wat met de huidige productie van Gazelle overeenkomt.

Opel raket-motorfiets op de RAI 1929

1928: Opel verricht pionierswerk op het gebied van raketaandrijving. Met een raketgedreven auto wordt een snelheid van 238 km per uur gehaald, later op rails zelfs 254 km per uur. Uiteindelijk wordt ook nog een raketgedreven vliegtuig getest. Het bedrijf, dat nu ruim eenderde van de Duitse automobielmarkt in handen heeft, wordt omgezet in een NV.

1929: Nadat de slechte conjunctuur voor problemen zorgt en in 1927 en 1928 ook nog twee van de vier overgebleven zonen van Adam Opel overlijden, besluit men om 80 % van de aandelen aan het Amerikaanse General Motors te verkopen. De overige 20 % worden in 1931 aan GM verkocht. Opel kan echter relatief zelfstandig blijven werken.

1936: Opel verkoopt ruim 120.000 auto's en is daarmee voorlopig de grootste autofabrikant van Europa.

1937: Opel stopt na in totaal 2,6 miljoen stuks met de productie van fietsen. De machines worden aan NSU verkocht, waar nog één jaar lang "NSU-Opel"-fietsen worden gemaakt, daarna verdwijnt de naam Opel helemaal. Achtergrond van deze stap is de wens van de nationaal-socialistische machthebbers, dat Opel zich voortaan op het produceren van personen- en vrachtwagens gaat concentreren.

De laatste Opel-fiets verlaat de fabriek

In 1940 loopt de miljoenste auto van Opel van de band, net voordat de markt vanwege de oorlog volledig in elkaar stort. Het nazi-regime dwingt Opel, nog alleen maar voor de oorlogsindustrie te werken. General Motors geeft zijn Duitse dependance op. Opel produceert nu naast vrachtwagens ook materieel voor de luchtmacht. In 1944 worden de Opel-fabrieken in Rüsselsheim en Brandenburg zwaar getroffen door bombardementen. Van datgene wat er in 1945 nog over is, wordt een aanzienlijk deel gedemonteerd en naar Rusland vervoerd.

In 1948 neemt General Motors weer de touwtjes in handen. Door de Amerikaanse hulp is het bedrijf in 1950 weer volledig operationeel, en in 1953 wordt voor het eerst weer een productie van 100.000 voertuigen bereikt. De productie van fietsen wordt niet meer hervat.

Door naar de fietsgeschiedenis van Opel

Last update: 10-06-00